Ngày 03/5/2026 đánh dấu chặng đường 80 năm hình thành và phát triển của cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc (03/5/1946 - 03/5/2026). Đây là dịp có ý nghĩa chính trị sâu sắc để toàn ngành cùng ôn lại truyền thống vẻ vang, tri ân các thế hệ cán bộ đã tận tụy cống hiến vì sự nghiệp đại đoàn kết các dân tộc và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

         Ngày 03/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 58 về tổ chức Bộ Nội vụ, trong đó có Nha Dân tộc thiểu số – tiền thân của cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc ngày nay. Tiếp đó, ngày 09/9/1946, Chính phủ ban hành Nghị định số 359 thành lập Nha Dân tộc thiểu số với nhiệm vụ nghiên cứu, giải quyết các vấn đề liên quan đến đồng bào dân tộc thiểu số trên nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết và tương trợ giữa các dân tộc Việt Nam.

         Trải qua các giai đoạn lịch sử, cơ quan công tác dân tộc nhiều lần được kiện toàn, đổi mới về tổ chức bộ máy để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng và phát triển đất nước. Từ Ban Dân tộc, Ủy ban Dân tộc, Ủy ban Dân tộc và Miền núi đến Bộ Dân tộc và Tôn giáo được thành lập từ năm 2025, ngành công tác dân tộc luôn giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, tổ chức thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước.

         Tại tỉnh Thái Nguyên, cơ quan làm công tác dân tộc được hình thành từ năm 1954 và từng bước phát triển cùng với sự trưởng thành của tỉnh. Thành lập cuối năm 2024, năm 2005, Ban Dân tộc tỉnh chính thức đi vào hoạt động với vai trò cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh. Từ tháng 3/2025, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả theo Nghị quyết số 18-NQ/TW, tỉnh Thái Nguyên thành lập Sở Dân tộc và Tôn giáo trên cơ sở hợp nhất Ban Dân tộc tỉnh và đơn vị tham mưu về tín ngưỡng, tôn giáo thuộc Sở Nội vụ. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh từ ngày 01/7/2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thái Nguyên tiếp tục được kiện toàn, là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về dân tộc và tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn toàn tỉnh.

         Hiện nay, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thái Nguyên có 03 phòng chuyên môn gồm: Văn phòng, Phòng Công tác Dân tộc và Phòng Tôn giáo - Tín ngưỡng với đội ngũ 42 cán bộ, công chức và người lao động. Dù ở bất kỳ giai đoạn nào, tập thể cán bộ ngành luôn phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, tận tụy phục vụ Nhân dân, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

         Trong những năm qua, công tác dân tộc, tôn giáo trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả quan trọng. Các chương trình, chính sách của Trung ương như Chương trình 135, Chương trình 134, các chính sách hỗ trợ hộ đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn và đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã được triển khai hiệu quả, góp phần làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh.

         Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số ngày càng được đầu tư đồng bộ; hệ thống điện, đường, trường, trạm tiếp tục được nâng cấp; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân được cải thiện rõ rệt. Đến năm 2025, thu nhập bình quân vùng đồng bào dân tộc thiểu số đạt 119 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân từ 3-4%/năm; 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; 99,5% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện phù hợp; 97,66% đồng bào dân tộc thiểu số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh.

         Cùng với đó, công tác xóa nhà tạm, nhà dột nát được triển khai quyết liệt, hiệu quả. Năm 2025, toàn tỉnh đã hoàn thành khởi công xây dựng 6.953 căn nhà cho các hộ thuộc diện hỗ trợ theo đề án được phê duyệt, đồng thời vận động hỗ trợ thêm 583 hộ ngoài danh sách, thể hiện tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và sự chung tay của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân.

         Những kết quả đạt được là minh chứng sinh động cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Thái Nguyên đối với công tác dân tộc, tôn giáo; đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của ngành trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng - an ninh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

         Phát huy truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành, ngành Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thái Nguyên tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo, nâng cao chất lượng tham mưu và hiệu quả quản lý nhà nước; triển khai đồng bộ các chính sách dân tộc, tôn giáo; chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ tâm huyết, trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

         Với niềm tự hào về chặng đường đã qua và quyết tâm hướng tới tương lai, tập thể cán bộ, công chức, người lao động ngành Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, tận tụy, góp phần xây dựng tỉnh Thái Nguyên ngày càng phát triển nhanh, bền vững; đời sống đồng bào các dân tộc ngày càng ấm no, hạnh phúc; khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng vững chắc./.

Ưu tiên tập trung nguồn lực để thực hiện hiệu quả các chính sách dân tộc, giải quyết các vấn đề cấp thiết như: Đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và hạ tầng xã hội thiết yếu để ổn định cuộc sống của đồng bào DTTS và miền núi