Na Rì nằm ở cửa ngõ kết nối Thái Nguyên với Lạng Sơn, Cao Bằng, những địa phương có thế mạnh về du lịch sinh thái, du lịch văn hóa - lịch sử. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành các tour, tuyến liên vùng, góp phần đưa Na Rì trở thành một điểm dừng chân quan trọng trong bản đồ du lịch vùng Đông Bắc.

      Na Rì có 26 thôn với gần 11.500 nhân khẩu, bao gồm các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông… cùng sinh sống đan xen, tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu. Những nếp nhà sàn bên sườn núi, ven sông, hồ; những phong tục, tập quán được gìn giữ qua nhiều thế hệ; cùng các món ẩm thực mang đậm hương vị núi rừng đã trở thành “tài sản” văn hóa độc đáo của địa phương.

      Được thành lập trên cơ sở hợp nhất thị trấn Yến Lạc, xã Kim Lư và xã Sơn Thành, Na Rì không chỉ mở rộng về quy mô hành chính mà còn hội tụ, chắt lọc những giá trị lịch sử - văn hóa đa dạng của nhiều cộng đồng dân tộc cùng sinh sống. Trong bối cảnh phát triển mới, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt là văn hóa phi vật thể, đang được địa phương xác định là nền tảng để thúc đẩy du lịch, hướng tới phát triển bền vững.

      Nổi bật trong đời sống tinh thần của người dân Na Rì là các làn điệu dân ca, dân vũ truyền thống như hát then, đàn tính, sli, lượn, Páo Dung, múa bát… Đặc biệt, lễ hội Lồng tồng Bản Pjoo - lễ hội xuống đồng mang ý nghĩa cầu mùa, cầu an được cộng đồng gìn giữ và tổ chức hằng năm, trở thành điểm nhấn văn hóa thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước. Chính những giá trị phi vật thể này đã góp phần làm nên bản sắc riêng, không thể trộn lẫn của Na Rì.

      Bên cạnh các giá trị văn hóa truyền thống, Na Rì còn sở hữu nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên phong phú với hệ thống hang động, thác nước, hồ sinh thái như thác Nà Đăng, hồ Khuổi Khe… Trong đó, Động Nàng Tiên là điểm đến tiêu biểu, được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Với vẻ đẹp huyền ảo của nhũ đá tự nhiên và những câu chuyện dân gian gắn liền với lịch sử cộng đồng, Động Nàng Tiên được đánh giá là một trong những danh thắng có sức hút lớn của khu vực.

      Nhận thức rõ vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững, những năm qua, Đảng bộ và chính quyền xã Na Rì đã quan tâm triển khai nhiều hoạt động bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Xã tập trung vào phát triển các sản phẩm du lịch như: Phát triển các sản phẩm du lịch thắng cảnh, các lễ hội văn hóa dân gian; tìm hiểu đời sống sinh hoạt, lao động của đồng bào các dân tộc thiểu số; nghề truyền thống như: Đan lát, mộc, dệt thổ cẩm, may, thêu trang phục dân tộc, làm nhạc cụ; các làn điệu dân ca, dân vũ như: Hát then - đàn tính, sli, lượn, múa khèn…; các sản phẩm du lịch gắn với trải nghiệm thiên nhiên. Xây dựng điểm tham quan, trải nghiệm du lịch sinh thái hồ Khuổi Khe và giao lưu văn hóa ẩm thực của đồng bào Dao tại thôn Khuổi Ít; tiếp tục bảo tồn và phục dựng lại những hoạt động truyền thống trong Lễ hội Lồng tồng Bản Pjoo của dân tộc Tày.

      Na Rì tập trung đầu tư không gian văn hóa phố đi bộ, chợ đêm tại phố cổ nhằm thu hút khách du lịch và kích cầu tại địa phương, gồm: Sân khấu cho hoạt động văn hóa, hệ thống đèn trang trí, đèn chiếu sáng, các điểm nhấn trang trí. Tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ văn hóa cơ sở, các nghệ nhân dân gian và nhiều lớp hát then - đàn tính…Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vai trò của văn hóa trong xây dựng và phát triển địa phương.

      Giữa nhịp sống hiện đại, Na Rì đang kiên trì giữ gìn những giá trị truyền thống như giữ lấy hồn cốt của mình, để từ đó từng bước mở ra con đường phát triển du lịch mang bản sắc riêng, bền vững và lâu dài.